• Σημείωμα του συντονιστή έκδοσης

  • 20 Jan 12
  • Η Ευρώπη μοιάζει να έχει επιβιβαστεί σε ένα συναισθηματικό τρενάκι του τρόμου. Οι πολιτικοί ηγέτες της ΕΕ προσπαθούν απεγνωσμένα να διαχειριστούν και να βελτιώσουν τα προγράμματα διάσωσης που ενέκριναν με μισή καρδιά για όσες χώρες-μέλη κλυδωνίζονται τώρα ανεξέλεγκτα. Σε αυτό το σκηνικό είναι αδύνατο να μην παρατηρήσει κανείς ότι στην πραγματικότητα οι παραπάνω χώρες δεν βοηθιούνται – για να μην αναφερθούμε στα στρώματα του πληθυσμού που πλήττονται από τη σκληρή λιτότητα. Στόχος της ερασιτεχνικής αυτής διαχείρισης της κρίσης ήταν και είναι πρωτίστως η προστασία των ευρωπαϊκών τραπεζών από την κατάρρευση και ο κατευνασμός των χρηματοπιστωτικών αγορών.


    Κατά ειρωνεία της τύχης, οι χώρες της ΕΕ βρέθηκαν σε επισφαλή κατάσταση μόνο και μόνο επειδή, στην πρώτη φάση της κρίσης και παραβλέποντας τη διόγκωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων τους, αποφάσισαν να ξοδέψουν δισεκατομμύρια για τη διάσωση των τραπεζών. Το αποτέλεσμα είναι να παίρνουν πίσω τώρα οι τράπεζες όσα έχασαν στην κρίση, απομυζώντας τεράστιους τόκους από δάνεια προς τις δημοσιονομικά ασταθείς πλέον χώρες που τις διέσωσαν. Ο υποτιθέμενος θρίαμβος για την επιτυχία της ευρωζώνης να ξεπεράσει την κρίση με σχετικά μικρές απώλειες μετατράπηκε σε θρήνο για τα επίμονα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Το 9ο τεύχος του περιοδικού transform! περιλαμβάνει αναλύσεις που σκιαγραφούν το μέγεθος της οικονομικής και νομισματικής κρίσης και προσπαθούν να μπουν στον πυρήνα των βαθύτερων συνεπειών της.

    Όλο και περισσότεροι άνθρωποι πέρα από την Ευρώπη –αλλά το φαινόμενο είναι ορατό και στη γηραιά ήπειρο– έχουν σταματήσει να ενδιαφέρονται για την πολιτική και τα κόμματα με την παραδοσιακή τους έννοια. Από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Κάιρο, από το Λονδίνο μέχρι την Ελλάδα, οι νέοι κυρίως άνθρωποι δηλώνουν απογοητευμένοι από την πολιτική και στρέφονται σε τρόπους έκφρασης όπως η άμεση δημοκρατία. Ελλείψει ξεκάθαρων εναλλακτικών λύσεων, η πέραν της σοσιαλδημοκρατίας Αριστερά βρίσκεται σε δίλημμα. Η κατάσταση μπορεί να περιγραφεί σαρκαστικά με ένα αυστριακό ρητό: «Δεν ξέρω προς τα πού πηγαίνω, άρα θα φτάσω γρηγορότερα!», ή με άλλα λόγια: Τα πράγματα δεν μπορούν να παραμείνουν ως έχουν, όμως όλες οι εναλλακτικές επιλογές σχετικά με την εξέλιξή τους είναι ανοιχτές. Η προβληματική αυτή αντιμετωπίζεται στο παρόν τεύχος με την ενότητα «Κινήματα και Δημοκρατία»· εδώ αναλύονται τα στενά όρια της αστικής δημοκρατίας που περιορίζονται ακόμα περισσότερο λόγω της υστερίας για την τρομοκρατία και μπορούν να υψωθούν σαν τείχος, κατά το δοκούν, ενάντια σε όσους αντιστέκονται και ζητούν ριζικούς μετασχηματισμούς.

    Όσο δεν προωθούνται πειστικές προοδευτικές λύσεις για την αντιμετώπιση της ελεεινής κατάστασης, η ακροδεξιά θα επιβιώνει σε ολοένα περισσότερες χώρες της Ευρώπης. Τραγικό παράδειγμα αποτελεί η μαζική δολοφονία στη Νορβηγία από έναν δράστη που έδρασε κατά δική του ομολογία μόνος. Η καταστροφή αυτή δεν μπορεί να γίνει κατανοητή έξω από το πλαίσιο της ανόδου της Δεξιάς και της εμφάνισης πολλών ακροδεξιών κομμάτων. Τα ζητήματα αυτά θίγονται και στο τρέχον, όπως και στο προηγούμενο τεύχος του περιοδικού transform!.

    Οι επιπτώσεις της εξελισσόμενης κρίσης στα εκλογικά αποτελέσματα διαφόρων χωρών ήταν ποικίλες. Για την Αριστερά, η αποτυχία του νεοφιλελευθερισμού και του άκρατου καπιταλισμού δεν συνιστά αυτόματη επιτυχία. Ωστόσο, ενθαρρυντικά αποτελέσματα έχουν επιτευχθεί σε αρκετές περιπτώσεις. Ορισμένες από αυτές παρουσιάζονται στην ενότητα «Χρονικά Χωρών».

    Σας ευχόμαστε καλή ανάγνωση!
    Λουτς Χόλτσινγκερ


    Υ.Γ. Οι φωτογραφίες του τεύχους που κρατάτε στα χέρια σας είναι επιλεγμένα έργα του αυστριακού ζωγράφου και σκιτσογράφου Χέλμουτ Κουρτς-Γκόλντενσταϊν, γνωστού αντιφασίστα.

    Μερικές πληροφορίες για τον καλλιτέχνη:
    Ο Χέλμουτ Κουρτς-Γκόλντενσταϊν (1941-2004) έζησε και εργάστηκε στη Βιέννη. Υπήρξε, μαζί με τον Άλφρεντ Χρντλίτσκα, ένας από τους ελάχιστους εικαστικούς καλλιτέχνες στην Αυστρία μετά το 1945 που αφομοίωσαν τις παραδόσεις του Ονορέ Ντομιέ και του Γκέοργκ Γκρος. Στο επίκεντρο της δουλειάς του βρισκόταν η καλλιτεχνική προσέγγιση παραδοσιακών πολιτικών θεμάτων όπως ο δεξιός εξτρεμισμός, ο Τρίτος Κόσμος, ο φασισμός και ο ρατσισμός, η οικονομική πολιτική της τότε Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η επανάσταση στη Νικαράγουα, η περιβαλλοντική καταστροφή κ.ά.

    Ο Κουρτς-Γκόλντενσταϊν συμμετείχε σε πολυάριθμες καλλιτεχνικές και πολιτικές πρωτοβουλίες. Σωματικά ανάπηρος εκ γενετής, εργάστηκε από το 1981 έως το 1985 μαζί με άλλους ανθρώπους με αναπηρίες για την κατασκευή ενός ξύλινου γλυπτού διαστάσεων 4x4 μέτρα εις μνήμην «όσων κρίθηκαν ανάξιοι να ζήσουν» και δολοφονήθηκαν από το ναζιστικό καθεστώς. Το μνημείο καταστράφηκε από αγνώστους πριν τοποθετηθεί στο Σλος Χάρτχαϊμ της βόρειας Αυστρίας, όπου δολοφονήθηκαν περίπου 30.000 σωματικά και πνευματικά ανάπηροι.

    Ο συγγραφέας Αντρέ Χέλερ έγραψε: «[Ο Κουρτς-Γκόλντενσταϊν] ενδιαφέρεται ακόμα για τις συνθήκες που δημιουργούν τη συνείδηση. Είναι ένας ακούραστος ερευνητής των βαθύτερων αιτίων και δεν φοβάται να φτάσει μέχρι το μεδούλι, γνωρίζοντας ότι στην επιστροφή από τέτοιες αποστολές νιώθει κανείς γεμάτος ντροπή». Υπήρξε «χρονικογράφος της κακίας και της ατιμίας, της εξαπάτησης, των απατεώνων υψηλής ή άσημης καταγωγής, των υποκριτών και των φανατισμένων. Η ασέβειά του προς τους ισχυρούς ενισχυόταν από το σεβασμό και την αλληλεγγύη του για τους αδυνάτους».

    Μετάφραση: Έλενα Παπαδοπούλου