• Χιλή - Το Σύνταγμα και η κρίση της εκπαίδευσης: μια αποφασιστική μάχη

  • 24 Jan 12 Posted under: Λατινική Αμερική , Νεολαία


  • Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις αυτό το καλοκαίρι πυροδότησαν τη μεγάλη κοινωνική έκρηξη που βιώνει σήμερα η χώρα μας, ύστερα από 17 χρόνια υπό αυταρχικό καθεστώς και δύο δεκαετίες συντριμμένων ελπίδων. Πέρα από αυτά τα γεγονότα, που κατά κάποιον τρόπο μας ξύπνησαν από τον μακροχρόνιο ύπνο μετά τη δικτατορία, αναφαίνεται ότι το αίτημα για δωρεάν, υψηλής ποιότητας εκπαίδευση, προσβάσιμη σε όλους, έφερε στο φως τη δυσαρέσκεια των εργαζομένων ως καταναλωτών και την ανησυχία όλων των Χιλιανών, που είναι θύματα σκανδαλωδών και άδικων ανισοτήτων οι οποίες οφείλονται στον πολιτικό και οικονομικό προσανατολισμό που χάραξε ο Πινοτσέτ και αποδέχτηκαν στη συνέχεια όλες οι μετέπειτα κυβερνήσεις.

    Σήμερα έχουμε μια χώρα που στην πραγματικότητα ανήκει σε μια δράκα εταιρειών οι οποίες λειτουργούν σαν φεουδάρχες στη γη μας, ενώ οι πιστωτικοί οργανισμοί και τα μεγάλα καταστήματα αρπάζουν καθημερινά τους λιγοστούς πόρους από τη μεγάλη πλειονότητα του λαού· μια χώρα όπου το περιβάλλον υποβαθμίζεται από τη ληστρική δράση των μεγαλοεπενδυτών, με την εγκληματική συνέργεια εκείνων που έχουν την ευθύνη να εγγυώνται και να διατηρούν την εθνική μας κυριαρχία και την ακεραιότητα των εδαφών μας – δηλαδή της κάστας των πολιτικών και του στρατού.

    Οι στρατιωτικοί, με τη σειρά τους, απολαμβάνουν σκανδαλώδη εισοδήματα, σε σύγκριση με τους πενιχρούς πόρους που διατίθενται για την υγεία και την εκπαίδευση, τη στέγαση και τις συντάξεις. Από τότε που η Χιλή έγινε το υπόδειγμα της αγριότερης μορφής καπιταλισμού, επί τριάντα και πλέον χρόνια καταβάλλεται κάθε προσπάθεια να διαιρεθεί ο πληθυσμός και να ωφεληθεί μια ελάχιστη μειοψηφία, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία ζει μες στην αμάθεια, με μοναδικό πόρο τον κατώτατο μισθό. Ακριβώς λόγω του στόχου να μας μετατρέψουν στην πηγή της φθηνότερης δυνατής εργατικής δύναμης ώστε να προσελκύσουν τα μονοπώλια και τις πολυεθνικές, ακριβώς γι’ αυτό το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα στη Χιλή το απολαμβάνει μετά βίας το 20% του πληθυσμού, ακριβώς γι’ αυτό πουλάμε τους στρατηγικούς μας πόρους για ψίχουλα στις παγκόσμιες «αγορές».

    Έχουμε ζήσει μια περίοδο που η αστυνομική βία μπορούσε να χρησιμοποιείται ελεύθερα ενάντια σε κάθε μορφή διαδήλωσης, διαμαρτυρίας ή αντίστασης, μια περίοδο κατά την οποία οι πιο αδιανόητες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αντιμετώπισαν τη μεγαλύτερη δυνατή επιείκεια των δικαστηρίων – ετυμηγορίες που επικυρώνονταν από τις κυβερνήσεις στις οποίες άφησε κληρονομιά τη χώρα ο Πινοτσέτ, τις ίδιες κυβερνήσεις που τον βοήθησαν να αποφύγει τις διεθνείς κυρώσεις για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

    Εδώ και χρόνια ζούμε μια ψευδή μετάβαση στη δημοκρατία, με πέντε κυβερνήσεις, διάστημα κατά το οποίο, για παράδειγμα, δεν δόθηκε δικαίωμα ψήφου στους Χιλιανούς που ζουν στο εξωτερικό. Τα χρόνια αυτά σημαδεύτηκαν από το ζυγό ενός εκλογικού συστήματος που περιορίζεται σε ένα καθεστώς κομμάτων με διπλή μόνο υποψηφιότητα στις εκλογές και όπου γιγαντιαία κονδύλια χορηγούνται στις οικογένειες που μας κυβερνούν, ώστε να μπορούν να βγάζουν κέρδος από τις πολιτικές τους επενδύσεις. Οι οικογένειες αυτές έχουν αποδείξει ότι είναι πραγματικά υποχείρια των ισχυρών μεγαλοεπιχειρηματιών οι οποίοι, με τη σειρά τους, αποκομίζουν σημαντικά κέρδη από τις επιχειρήσεις τους εις βάρος του δημόσιου ταμείου – υπό το βλέμμα ενός πληθυσμού που παρακολουθεί σοκαρισμένος την ατιμωρησία τους και τη διαπλοκή τους με τα κυρίαρχα μίντια. Τα μίντια, που ελέγχονται από την ομάδα στην οποία ανήκουν τα τηλεοπτικά κανάλια και οι εφημερίδες, έχουν εμφανώς εγκαταλείψει κάθε προσπάθεια να υπερασπιστούν και να εκπροσωπήσουν τα συμφέροντα του λαού, και παρέχουν βήμα στην κυβερνητική προπαγάνδα και στην ιδεολογία των μονοπωλίων. Έχουν εδραιωθεί χάρη σε έναν τρόπο ανάπτυξης που συγκεντρώνει όλο και περισσότερο τον πλούτο, την παραγωγή και το εμπόριο. Αυτός είναι ο λόγος που εξακολουθούν να αντιτίθενται στον πλουραλισμό στην πληροφόρηση και σε κάθε διαφορετική φωνή.

    Τεράστιες διαδηλώσεις έχουν φανερώσει την αδιαφορία των αρχών, την ωμή παραποίηση των γεγονότων και τον καταπιεστικό χαρακτήρα του συστήματος. Οι διαδηλώσεις αυτές έχουν προπάντων δείξει τη γυμνή αλήθεια για την πραγματικότητα αυτής της χώρας σε όλο τον κόσμο – αλλά και σε όσους Χιλιανούς παραμένουν γοητευμένοι από τη φανταχτερή σοουμπίζ και το ευτελές γούστο που τους προσφέρει, προσβάλλοντας την πνευματική τους αξιοπρέπεια και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα. Τα δίκτυα στο ίντερνετ, η ακλόνητη αποφασιστικότητα των νέων ανθρώπων και η αδιάλλακτη στάση αρκετών οργανώσεων και ηγετών της κοινωνίας των πολιτών δίνουν στη χώρα τη δυνατότητα να ανακαλύψει ότι η αιτία αυτών των ανωμαλιών δεν είναι η έλλειψη πόρων αλλά ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ένα διεφθαρμένο πολιτικό και οικονομικό σύστημα, ένα σύστημα που πρέπει να ανατραπεί για να σπάσουν οι αλυσίδες της πολιτισμικής ανισότητας και της υπανάπτυξης.

    Όπως είπαν στην εποχή τους οι μεγάλοι μας ήρωες της απελευθέρωσης, το πρόβλημα βρίσκεται, για μία ακόμα φορά, στο πλαίσιο που μας έχει επιβληθεί από ένα παράνομο Σύνταγμα –προερχόμενο από μια επιβεβλημένη εξουσία που ποτέ δεν είχε την έγκριση του λαού– όπως είναι ο σημερινός «Καταστατικός Χάρτης». Αυτό έχει επιτρέψει σε εκείνους που κάποτε το κατήγγειλαν, αλλά αργότερα το αξιοποίησαν πλήρως όταν είχαν πια βρεθεί στην εξουσία, να κρατούν σε ομηρία τις ελίτ και να προδίδουν τις δημοκρατικές αξίες.

    Δεν είναι τυχαίο που το αίτημα για τη συγκρότηση Συντακτικής Συνέλευσης προβάλλεται στις ομιλίες των ηγετών του φοιτητικού κινήματος, οι οποίοι συνειδητοποιούν ότι η ταξική εκπαίδευση και η απροθυμία του κράτους να ανταποκριθεί στα κοινωνικά αιτήματα στηρίζεται σε ένα κατάπτυστο έγγραφο –αθέμιτο ως προς την προέλευση αλλά και ως προς την εφαρμογή του– αλλά επίσης και στην υποκρισία εκείνων που κυβέρνησαν τη χώρα ακολουθώντας το δρόμο που είχε χαράξει ο δικτάτορας. Αυτός είναι ο λόγος που δέχτηκαν ορισμένες μικρές αλλαγές στη σύνταξή του ή που πρόσθεσαν ορισμένες απαράδεκτες τροπολογίες, όπως τη δυνατότητα των πολιτικών κομμάτων να αντικαθιστούν βουλευτές ή γερουσιαστές που έχουν εγκαταλείψει τις έδρες τους – με αποτέλεσμα ένας μεγάλος αριθμός βουλευτών και γερουσιαστών σήμερα να έχουν διοριστεί από εκείνους που μετέτρεψαν τις εκλογικές τους περιφέρειες σε κυνηγότοπο ψηφοφόρων.

    Αν οι σημερινοί εξεγερμένοι βασίζονταν στο Σύνταγμα και στους υπάρχοντες νόμους και τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες για να επιλύσουν την κρίση στην εκπαίδευση, για να επιτύχουν δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις και να ανταποκριθούν στα πολλά αιτήματα των πολιτών, το αποτέλεσμα θα ήταν ολοκληρωτική αποτυχία. Οι αλλαγές που διεκδικούνται στους δρόμους και σε αμέτρητα μέρη σε ολόκληρη τη χώρα πρέπει να οδηγήσουν σε μια ρητή συμφωνία με τους σημερινούς ενοίκους του προεδρικού μεγάρου, αν δεν θέλουμε να δούμε μια επανάληψη των αναβολών και της λήθης στην οποία έπεσαν οι προηγούμενες προσδοκίες μας. Αυτός είναι ο λόγος που ο αγώνας για την εκπαίδευση πρέπει να γίνει «η μητέρα όλων των αγώνων», η αποφασιστική μάχη, όπως και ο αγώνας για τη συγκρότηση Συντακτικής Συνέλευσης, για τη διενέργεια δημοψηφίσματος και για ένα νέο Σύνταγμα. Μόνο τότε θα μπορούμε να μιλάμε για δημοκρατία, δικαιοσύνη και ελευθερία στη Χιλή, όπου συνεχίζουν να βασιλεύουν οι διακρίσεις και η ανικανότητα ολόκληρης της κάστας των πολιτικών.

    Μετάφραση: Μιχάλης Λαλιώτης


Related articles