• Μετά την ημέρα δράσης και την ευρωδιαδήλωση στις Βρυξέλλες στις 29 Σεπτεμβρίου του 2010

  • 17 Jun 11

  • συνέντευξη με τον Ζοέλ Ντεκαγιόν, αναπληρωτή γραμματέα της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ΣΕΣ-ETUC),η οποία πραγματοποιήθηκε από τη Φρανσίν Μεστρούμ.

     

    Τι αποκομίσατε από την Ημέρα Δράσης και την πανευρωπαϊκή κινητοποίηση, η οποία έλαβε χώρα στις Βρυξέλλες στις 29 Σεπτεμβρίου;

    Η διαδήλωση στις 29 Σεπτεμβρίου ήταν μια μεγάλη επιτυχία – κι αυτό για δύο λόγους. Κατ’ αρχάς, καταφέραμε να συγκεντρώσουμε 100.000 ανθρώπους στις Βρυξέλλες. Επιπλέον, υπήρξαν ταυτόχρονες διαδηλώσεις σε καμιά δωδεκαριά ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενώ την προηγούμενη βδομάδα είχαν ήδη πραγματοποιηθεί διαδηλώσεις στη Ρουμανία και την Τσεχία. Στις μέρες μας αναφαίνεται μια πραγματική επιθυμία συντονισμού για την αντιμετώπιση των απαιτήσεων των κυβερνήσεών μας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία διεκδικεί τώρα το δικαίωμα να επιτηρεί τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Η κατάσταση συνεπώς είναι ακόμη χειρότερη από ό,τι ήταν στο παρελθόν.

    Το πιο σημαντικό είναι ότι η χθεσινή διαδήλωση δεν ήταν απλώς μια συμβολική χειρονομία. Μάλιστα, απέδειξε ότι θέσαμε σε εφαρμογή μια πραγματική διαδικασία. Το κίνημα συνεχίζεται και μεγεθύνεται στη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία και τη Γαλλία. Ως επακόλουθο της κρίσης, οι άνθρωποι αισθάνονται εξαιρετικά ανήσυχοι. Το αντιληφθήκαμε με την άμεση αντίδραση στις τράπεζες και, τώρα, αντικρίζουμε τις απίστευτες οικονομικές επιπτώσεις σε μεγάλες εταιρείες τη στιγμή που οι εργαζόμενοί τους υποβάλλονται σε αυστηρά προγράμματα λιτότητας.

    Σήμερα, έχουμε να αντιμετωπίσουμε την κοινωνική και πολιτική κρίση, με μια ολοένα και πιο επικίνδυνη ακροδεξιά στροφή.

    Ποιες δυσκολίες πρέπει να υπερκεραστούν προκειμένου να υλοποιηθεί μια ανάλογη κινητοποίηση;

    Δεν ήταν δύσκολο να οργανωθεί η διαδήλωση διότι είμαστε απόλυτα πεισμένοι ότι υπάρχει πραγματική ανάγκη για αντίδραση και όλα τα σωματεία, σε κάθε επίπεδο, συμμερίζονται αυτή την πεποίθηση. Και αυτό συνιστά αναμφίβολα την αναγκαία συνθήκη για μια επιτυχημένη διοργάνωση. Στην πραγματικότητα, η επαύριο της ελληνικής κρίσης μάς ώθησε να αντιληφθούμε τι πραγματικά συμβαίνει στην Ευρώπη. Έχουμε ήδη δει παρόμοια πολιτικά προγράμματα να εφαρμόζονται στον Τρίτο Κόσμο και έχουμε πλήρη επίγνωση του τι πρόκειται να επακολουθήσει.

    Αρκετοί ακτιβιστές αναρωτιούνται τι συνδέει τα εθνικά κινήματα –όπως, για παράδειγμα, η εναντίωση στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση στη Γαλλία– με τα ευρωπαϊκά κινήματα. Πώς βλέπετε τη συνεργασία μεταξύ αυτών των δύο πεδίων παρέμβασης;

    Οποιαδήποτε συνεργασία μεταξύ ευρωπαϊκού και εθνικού επιπέδου δεν συνιστά πλέον πρόβλημα. Οι άνθρωποι έχουν καταλάβει ότι υπάρχει πραγματική σύγκλιση. Όσον αφορά τα κοινωνικά ζητήματα, φυσικά και υπερτερεί το εθνικό πεδίο παρέμβασης, ωστόσο πρέπει να λάβουμε υπόψη και την ευρωπαϊκή τους διάσταση. Για το λόγο αυτόν το ζήτημα του εισοδήματος και του κατώτατου μισθού ανάγεται σε μείζον ζήτημα, όχι μόνο ως άμεση ανάγκη του συνόλου του πληθυσμού αλλά και προκειμένου να υπάρξει κάποιο σημείο σύγκλισης σε όλη την Ευρώπη.

    Πώς αντιλαμβάνεστε την περίοδο που ακολουθεί την 29η Σεπτεμβρίου; Η κοινωνία για μία ακόμη φορά θα αναγκαστεί να πληρώσει την κρίση;

    Αυτός ο αγώνας θα συνεχιστεί σε διάφορες χώρες. Θα συνεργαστούμε με τις ουγγρικές και πολωνικές προεδρίες ως προς το κοινωνικό ντάμπινγκ (socialdumping: αποβιομηχάνιση στο πλαίσιο μιας πρακτικής η οποία έγκειται στη μεταφορά μιας επιχείρησης από μια χώρα σε μια άλλη με χαμηλότερο κόστος εργασίας) και το διεθνή ανταγωνισμό. Στόχος μας είναι να πετύχουμε ένα κοινωνικά δίκαιο καθεστώς για την εργασία.

    Παρότι όλα τα κινήματα είναι θετικά απέναντι στην Ημέρα Δράσης και την Ευρωδιαδήλωση, κάποια από αυτά παρέμειναν επιφυλακτικά σχετικά με το σύνθημα «όχι περικοπές, αλλά ανάπτυξη». Προκειμένου να διευκολυνθεί ο διάλογος μεταξύ κοινωνικών και οικολογικών κινημάτων, θα μπορούσατε να εξηγήσετε τι εννοεί η ΣΕΣ με τον όρο «ανάπτυξη»;

    Είναι εξαιρετικά καίριο, καθότι ποτέ έως τώρα δεν υπήρχε τόση ανάγκη για μια πραγματική ευρωπαϊκή πολιτική. Γνωρίζουμε ότι από την άποψη της ενέργειας, των φυσικών πόρων και του εξοπλισμού η ζήτηση είναι διαρκής και ότι, κατ’ επέκταση, υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες για ανάπτυξη. Στις μέρες μας, ο καθένας μπορεί να αντιδράσει με το δικό του/της τρόπο –να εποφθαλμιά την Πρωτιά ενώ ο… Θεός θα φροντίζει για τα υπόλοιπα– ή μπορούμε να συνεργαστούμε όλοι μαζί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι μεγάλες χώρες, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, μπορούν να μπουν στην αρένα του ανταγωνισμού, ενώ οι μικρότερες χώρες θα είναι οπωσδήποτε οι μεγάλοι χαμένοι. Δεν αρκεί απλώς να περιοριζόμαστε στις εκάστοτε συμπληρωματικές επενδύσεις σε κάποιες χώρες, αλλά πρέπει να καταλήξουμε σε ζωτικής σημασίας επενδύσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη και στη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής υποδομής. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να εξασφαλίσουμε αυτή την επένδυση. Ο Μπαρόζο έθιξε αυτό το σημείο στην ομιλία του για την κατάσταση της ΕΕ πριν από κάποιες βδομάδες (Στρασβούργο, 7 Σεπτεμβρίου 2010), αναγνωρίζοντας ότι υπάρχει τεράστια ανάγκη για επενδύσεις και ότι χρειαζόμαστε έναν πραγματικό ευρωπαϊκό προγραμματισμό δράσης και οργάνωσης. Προφανώς, θα είναι δύσκολο να μην αυξηθούν οι φόροι.

    Σχετικά με τις συνέπειες της ανάπτυξης, είναι σαφές ότι κάθε αναπτυξιακό μοντέλο οφείλει να είναι οικολογικό. Για αυτά τα θέματα συνεργαζόμαστε στενά με μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και κυρίως με την Κοινωνική Πλατφόρμα (SocialPlatform). Αυτή η αλληλεπίδραση φαίνεται καθαρά στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, από τα ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα έως τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Βέβαια, σήμερα παρατηρούμε, κυρίως με την πρόσφατα αναδυόμενη μεσαία τάξη στην Ινδία και την Κίνα, ότι ο καταναλωτισμός διαφέρει από την κατανάλωση.

    Το σύνολο των άμεσων επενδύσεων τείνει πλέον να πραγματοποιείται σε πεδία όπου η έρευνα και η ανάπτυξη προσανατολίζονται σε οικολογικές τεχνολογίες ενώ όλες οι νέες θέσεις εργασίας σύντομα θα προέρχονται από αυτό τον τομέα. Και δεν είναι κάτι το οποίο συμβαίνει στις παρυφές της οικονομίας μας· τουναντίον, πραγματώνεται στην καρδιά της.

    Συνεπώς, τα επιχειρήματα τα οποία κατά καιρούς διατυπώνονται στην Ευρώπη υπέρ ενός διαφορετικού τύπου οικονομικού συστήματος συνήθως αποτελούν επιχειρήματα των πιο προνομιούχων. Τα εν λόγω επιχειρήματα είναι αδιανόητα για το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού. Αρκετά συχνά, τα αιτήματα των προνομιούχων είναι αρκετά ελκυστικά –λόγου χάρη για την αναχαίτιση της ανάπτυξης–, ωστόσο είναι σημαντικό να συλλογιστούμε ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στη Δυτική Ευρώπη έχουν σημαντικό αντίκτυπο στον υπόλοιπο κόσμο. Η πλειονότητα του πληθυσμού δεν είναι διατεθειμένη να εγκαταλείψει τις ανέσεις της και τα ατομικά της δικαιώματα. Οι οικολογικές ΜΚΟ αντιλαμβάνονται πλέον ότι η οικολογία περιλαμβάνει μια ουσιαστική κοινωνική διάσταση ενώ παράλληλα γίνεται αντιληπτό ότι η κοινωνική πολιτική οφείλει να λάβει υπόψη την οικολογική διάσταση. Άρα, υπάρχει πραγματική σύγκλιση˙ και οι δύο πλευρές έχουν λάβει μέτρα προς τη σωστή κατεύθυνση και δεν υπάρχουν περιθώρια παλινδρόμησης σε πρωτόγονες συνθήκες. Πρέπει να αναλογιστούμε με ποιον τρόπο μπορούμε να παράσχουμε ηλεκτρισμό σε μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού.

    Στο δεδομένο πλαίσιο, η τεχνολογία κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο και μάλιστα σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της γεωργίας, διότι η λειψυδρία και η ξηρασία προκαλούν μείζονα προβλήματα. Διαπιστώνουμε στις μέρες μας ότι οι κλιματικές αλλαγές επιδεινώνουν τις ανισότητες. Μια από τις μελλοντικές μας επιδιώξεις είναι να αγωνιστούμε για το δικαίωμα στην ενέργεια και ταυτόχρονα για την τιμή της ενέργειας. Επιπλέον, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τον «πόλεμο για το νερό». Το νερό πράγματι είναι πολύτιμο, ωστόσο έχει κόστος, θα πρέπει λοιπόν να είμαστε σε θέση να εξασφαλίσουμε τα οικονομικά μέσα ώστε να θέσουμε το νερό στη διάθεση όλων. Ας θυμηθούμε το παράδειγμα της Αιγύπτου: Κάθε λόγος περί ελεύθερης πρόσβασης σε υδάτινες πηγές ενέργειας τέμνεται με το ζήτημα του ρόλου των δημόσιων υπηρεσιών, ενώ παράλληλα λίγες αλλά ισχυρές οικογένειες ελέγχουν τεράστιους φυσικούς πόρους. Πέρα λοιπόν από μια διανοουμενίστικη συζήτηση, η οποία είναι πάντα θεμιτή, θα πρέπει να συνεργαστούμε και με άλλους, να βολιδοσκοπήσουμε την άποψη των εταίρων μας. Κατ’ αρχάς, δεν πρέπει να θεωρούμε ότι εμείς, οι Δυτικοί, διαθέτουμε τη λύση για κάθε πρόβλημα.

    Επομένως, το ζήτημα είναι πώς μπορούμε να διαχειριστούμε όσο το δυνατόν καλύτερα τους πόρους του πλανήτη μας, κάτι που συνιστά επίσης ένα από τα ερωτήματα της τεχνολογίας. Και αυτό ισχύει κυρίως για τις νανοτεχνολογίες, την πραγματική τεχνολογική επανάσταση του μέλλοντος, η οποία, συναρτώντας τη χημεία με τη φυσική, ενδεχομένως να μας επιτρέψει να παράγουμε μια ανανεώσιμη μορφή ενέργειας σε μαζική κλίμακα, ακόμη και από κάποιο νέο υλικό.

    Ποιο είναι το πλεονέκτημα της Ευρώπης σε όλα αυτά; Η Ευρώπη δεν έχει να προσφέρει πολλά. Σήμερα αναδεικνύονται όλο και περισσότεροι κινέζοι ερευνητές, ανεγείροντας ένα πανεπιστήμιο την εβδομάδα. Η Ινδία εκπαιδεύει 350.000 μηχανικούς το χρόνο. Εκ των πραγμάτων, δεν είναι δυνατόν να εμμένουμε σε μια… πνευματική ανωτερότητα. Κατέχουμε όμως πράγματα τα οποία μπορούμε να μοιραστούμε. Γνωρίζουμε ότι η δημοκρατία δεν εξαντλείται στη διεξαγωγή των εκλογών. Γνωρίζουμε την καθοριστική σημασία της διαφάνειας σε όλα τα επίπεδα, τόσο στην τεχνολογία όσο και στο χρηματοοικονομικό κόσμο. Πρόκειται για μια μάχη την οποία μας δίνεται η δυνατότητα να δώσουμε σε παγκόσμιο επίπεδο.

    Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) πλανάται όταν διατείνεται, όπως άλλωστε και ο σοσιαλιστής Πασκάλ Ρεμί, ότι το εμπόριο δεν σχετίζεται με περιβαλλοντικά και κοινωνικά θέματα. Διολισθαίνουμε σε πρωτοβουλίες για την ανακούφιση των φτωχών και σε φιλανθρωπικές δραστηριότητες. Γεγονός βέβαια που συνδέεται με την επέκταση του «άτυπου» τομέα της εργασίας και της σταδιακής εξάπλωσης της βραχυπρόθεσμης και επισφαλούς απασχόλησης. Προφανώς, οι ΜΚΟ αναλαμβάνουν δράση, ωστόσο εκείνο που χρειάζεται πάνω απ’ όλα είναι να ανατρέψουμε τη φτώχεια και την ανασφάλεια, διατηρώντας την αρχή της συλλογικής εργασίας στη βάση της Διακήρυξης της Φιλαδέλφειας, η οποία κατοχυρώνει ότι η εργασία δεν είναι εμπόρευμα. Οι ΜΚΟ πραγματοποιούν εξαιρετικό έργο, όμως αυτό δεν μπορεί να αποτελεί απάντηση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και συνδέονται με κοινωνικές σχέσεις. Οι εργάτες αυξάνονται συνεχώς σε όλο τον κόσμο και το κύριο καθήκον μας είναι να εξασφαλίσουμε μια συλλογική απάντηση εδραιωμένη στην κοινωνική δικαιοσύνη και όχι να συντηρούμε κλίμα φιλανθρωπίας. Η συμμαχία με κοινωνικές ΜΚΟ είναι αναμφισβήτητα απαραίτητη προκειμένου να καλυφθούν οι πιο άμεσες ανάγκες, ωστόσο είναι επιτακτική η ανάγκη για ένα κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο θα ανακατανέμονται τα κέρδη της παραγωγής και η προστιθέμενη αξία περισσότερο προς όφελος της εργασίας παρά του κεφαλαίου. Σε αυτό το πεδίο η αντικειμενικότητα σκέψης και κρίσης είναι σημαντική. Πρέπει να διατηρήσουμε τη διαύγειά μας και να αντιληφθούμε ότι δεν αρκούν οι καλές προθέσεις, παρά τη γενναιοδωρία η οποία τις χαρακτηρίζει. Βρισκόμαστε σε μια κοινωνική αρένα η οποία πρέπει να καθοριστεί με τη συνεργασία των κοινωνικών μας εταίρων. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι επίσης απαραίτητο να εισαγάγουμε στο διάλογο το ζήτημα της φορολόγησης και της φορολογίας των οικονομικών συναλλαγών. Διότι από τη στιγμή που απορρίπτουμε τα όργανα ανακατανομής, η δημοκρατία εκπίπτει όλο και περισσότερο σε κάτι το κατ’ επίφαση δημοκρατικό.

     

     

    Μετάφραση: Ευαγγελία Τσώνη