• 14 Νοέμβριος 2015 - 15 Νοέμβριος 2015
  • Prague
  • Η ιστορική μνήμη του κομμουνισμού στην Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη

  • Η ιστορική μνήμη ανήκει σε καλά εδραιωμένες επιστήμες της ιστορικής έρευνας. Συνιστά ένα σημαντικό μέρος της ταυτότητας κάθε πολιτικού κινήματος ή ομάδας. Το κομμουνιστικό κίνημα της Κεντρικής Ευρώπης γνώρισε σοβαρούς μετασχηματισμούς στη διάρκεια του 20ου αιώνα, ιδιαίτερα όσον αφορά τη σχέση του με τον εθνικισμό και με τις πράξεις –ή τα λάθη- του στο παρελθόν.

    Όσον αφορά την ιστορική μνήμη, το κομμουνιστικό κόμμα συνδέθηκε αρχικά με το μέλλον και τη διεθνή εργατική τάξη, χωρίς να νιώθει την ανάγκη να διαμορφώσει την πολιτική της ιστορίας. Αυτό, όμως, άλλαξε όταν οι εσωτερικές συγκρούσεις πολλαπλασιάστηκαν μέσα στο κίνημα. Η ερμηνεία της ιστορίας από το λενινιστικό κόμμα και η επανάσταση έγιναν όπλο εναντίον του αντιπάλου. Τα χρόνια του μεσοπολέμου επέφεραν την ανάπτυξη της ιδεολογίας του «εθνικού κομμουνισμού» η οποία συνιστούσε μια επανερμηνεία της εθνικής ιστορίας από αριστερή εθνικιστική σκοπιά, με στόχο τη λαϊκή στήριξη. Ο «εθνικός κομμουνισμός» αποτέλεσε σημαντικό εργαλείο για την οργάνωση της αντίστασης κατά του ναζισμού. Αργότερα, στα μεταπολεμικά χρόνια, χρησιμοποιήθηκε για να αιτιολογηθούν οι «εθνικοί δρόμοι» προς το σοσιαλισμό και, μετά το 1956, οι προσπάθειες αποστασιοποίησης από τη Σοβιετική Ένωση. Η νίκη του στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτέλεσε καίριο γεγονός στην ιστορία του κινήματος, επισκιάζοντας την οκτωβριανή επανάσταση. Τέθηκε υπό αμφισβήτηση όμως, από το 1956 και μετά, όταν άρχισαν να γίνονται γνωστά τα εγκλήματα του Σταλινισμού.

    Από το 1960 και μετά, τα κομμουνιστικά καθεστώτα άρχισαν να στηρίζουν τη νομιμοποίησή τους όλο και περισσότερο στο παρελθόν, αλλά η κληρονομιά του Σταλινισμού και των εγκλημάτων του στην Κεντρική Ευρώπη (Κατίν, Βουδαπέστη 1956, Άνοιξη της Πράγας), συνέβαλε στην καθεστωτική κρίση που γνώρισε και οδήγησε, τη δεκαετία του 1980, σε προσπάθειες αναδιατύπωσης ή και απόρριψης της ίδιας της κομμουνιστικής ταυτότητας. Μετά το 1989 το κίνημα υιοθέτησε την «κουλτούρα της ήττας», προκειμένου να διαχειριστεί το παρελθόν του και να ζητήσει συγγνώμη.

    Η νέα νομιμοποίησή του στηρίχθηκε στον θετικό ρόλο που έπαιξε την περίοδο του εκδημοκρατισμού, στο τέλος της δεκαετίας του 1980, οπότε υιοθέτησε τη δημοκρατική ταυτότητα, αλλά και στη σφοδρή κριτική που άσκησε στην αναβίωση του καπιταλισμού. Με στόχο να κάνουμε μια συζήτηση για τον κεντροευρωπαϊκό κομμουνισμό, απευθύνουμε πρόσκληση σε δώδεκα κοινωνικούς επιστήμονες, κυρίως ιστορικούς, αλλά και λογοτέχνες, κινηματογραφιστές και πολιτικούς επιστήμονες από την Κεντρική Ευρώπη, να λάβουν μέρος στην ημερίδα. Ιδιαίτερα ευπρόσδεκτες θα είναι οι συμμετοχές από την Πολωνία, την Τσεχία και τη Σλοβακία, την Ουγγαρία και τη Ρουμανία.



    Γιαεπικοινωνία:

    Marie Lukáčová
    Association for Leftist Theory SOK
    00420603985081
    edicesok (at) gmail.com


Πρόγραμμα

Σάββατο, 14 Νοεμβρίου

 

8:30 – 9:00 Εγγραφές

 

9:00 – 9:10 Χαιρετισμός

(Stanislav Holubec)

 

9:10 – 10:20 Κεντρική

ομιλία: Communism and anti-communism

as ideologies of the intelligentsia (Tomasz Zarycki)

 

10:30 – 12:00 Official Politics

of Memory before 1989 (Πρόεδρος:

Ondřej Daniel)

 

Oksana Klymenko: Constructing Memoirs

about the October Revolution in the 1920s

 

Agnieszka Mrozik: Spinners of the

(post)revolutionary reality. Constructing history of the Left in the

memoirs of Polish communist women in the 1960s

 

Catalin Parfene: Historical Memory of

Communist Romania's Sports: Between Nostalgia and Romanianization

 

12:00 – 13:00 Γεύμα

 

13:00 – 14:00 Official Politics

of Memory before 1989 II. (Πρόεδρος:

Michael Hauser)

 

Ondřej Daniel: “Comrades, the

Comrades are Right!” History of Movement on the Screens of Late

Socialist Television

 

Ugnė Marija Andrijauskaitė:

Inventing the Communist Party of Lithuania as a labour movement. The

narratives in Soviet historiography

 

14: 15 – 15:45 Identities of

anti-Stalinist left before 1989 (Πρόεδρος:

Kristina Andělová)

 

Florin Poenaru: Identities of

anti-Stalinist Romanian communists

 

Jakub Szumski: What happened in 1980?

Official and popular memory of the Polish Communist Party after

martial law

 

Senol Arslantas: The Most

Long-Lasting Trauma in the Memory of the Turkish Left: The 1980

Military Coup and Its Destructive Consequences in Turkey

 

16:00 – 17: 00 People´s memory

of communism after 1989 (Πρόεδρος:

Joe Grim Feinberg)

 

Eszter Bartha: András Tóth

- Contrasting the Memory of the Kádár and Honecker regimes

 

Kalina Yordanova: Post-memories of

socialist Yugoslavia. The place of the parents’ past in their

children’s identity

 

17:15 – 18:45 Identities of

post-1989 left (Πρόεδρος:

Vítězslav Sommer)

 

Csilla Kiss: “Of the past let us

make a clean slate”. The lack of a left-wing narrative and the

failure of the Hungarian left

 

Thorsten Holzhauser: Learned

nothing from the past? Historical memory of German post-communists

and its functionalization after 1989

 

Antony Kalashnikov: Historical

apologetics and factional differences in the Russian communist party

(CPRF), 1993-2004

 

Κυριακή, 15 Νοεμβρίου

 

9:00 – 10:00 Identities of

post-1989 left (Πρόεδρος:

Martina Poliaková)

 

Kristina Andělová: The Ongoing

Legacies of 1968 and 1989 are Two Related Challenges of Our Future.

Czech Socialism, Memory of Czech “Totalitarianism” and the End of

History

 

Walter Baier: Austrian communist

experiences interpreted from post-1989 perspective

 

10:15-11:45 Right-wing memory of

communism after 1989 (Πρόεδρος:

Stanislav Holubec)

 

Ekaterina v. Klimenko: Politics of

oblivion and the practices of remembrance. Repressions, collective

memory and nation-building in postsoviet Russia

 

 

Oleksandra Gaidai: Nationalism versus

Sovietism? Politics of Memory towards Communist Heritage in Ukraine

after 1991

 

Ittipol Jungwatanawong: The Use of

Historical Memory by the FIDESZ Party in post-communist Hungary

 

12:00 – 12:45 Γεύμα

 

12:45 – 14:15 Places of Memory

after 1989 (Πρόεδρος: Josef

Švéda)

 

Aleksandra Kuczyńska-Zonik: The

contemporary value of Soviet monuments in East Central Europe

 

Aleksandra Đorđević: Contested

Histories and Monumental Past: Serbia's Culture of Remembrance of

Army Headquarters Building

 

Stanislav Holubec: Places of

socialist and post-socialist memory in the Czech republic and former

GDR - Case of Hradec Králové and Jena

 

13:30 – 13:45 Κλείσιμο.