• Παρουσίαση σεμιναρίου
  • «Το γέλιο της μέδουσας: Η Αριστερά στην Ευρώπη»

  • Angelina Giannopoulou | 07 Sep 18 | Posted under: Ευρωπαϊκή Ένωση , Aριστερά , Transformative Strategies
  • Συζητήσεις υψηλής ποιότητας μεταξύ ανθρώπων που εκκινούν από διαφορετικές αφετηρίες, αλλά στοχεύουν να βρουν ένα κοινό έδαφος για μια Ευρώπη των λαών. Ένα σεμινάριο που προσπάθησε να μην δώσει οριστικές απαντήσεις, αλλά τουλάχιστον να θέσει τα σωστά ερωτήματα.

    Δεδομένα

     

    Η εκδήλωση: διήμερο σεμινάριο

    Οργανωτές: transform!europe, Ίδρυμα «Ρόζα Λούξεμπουργκ»

    Ημερομηνίες διεξαγωγής: 09-11 Ιουλίου 2018

    Χώρος: Κέντρο εκδηλώσεων EuropahausWien, Όδός Linzer 429, 1140 Βιέννη

    Συντονίστρια: AngelinaGiannopoulou, transform!

    Υπεύθυνή από το Συμβούλιο του transform!: CorneliaHildebrandt

     

    Επισκόπηση

     

    Το ετήσιο στρατηγικό σεμινάριο του δικτύου μας είναι ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους της ισχυρής και σταθερής συνεργασίας μεταξύ του transform!europe και του Ιδρύματος «Ρόζα Λούξεμπουργκ» και πραγματοποιείται κάθε χρόνο παράλληλα με το Θερινό Πανεπιστήμιο του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς στοχεύοντας να αντιμετωπίσει κρίσιμα στρατηγικά ερωτήματα για τις δυνάμεις της ευρωπαϊκής Αριστεράς και την στρατηγική της ριζοσπαστικής Αριστεράς στο δρόμο για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Έτσι, στοχεύει με ειλικρίνεια στις δυνάμεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς στην Ευρώπη και στην ικανότητά τους να παρέχουν προγραμματικές και στρατηγικές απαντήσεις στις σύγχρονες προκλήσεις, να οικοδομούν εναλλακτικές και να αναπτύσσουν περαιτέρω μορφές πολιτικής οργάνωσης. Φέτος οι συζητήσεις ήταν επηρεασμένες από τις επερχόμενες ευρωεκλογές το Μάη του 2019.

    Ο στόχος του σεμιναρίου ήταν να παρουσιαστούν οι αδυναμίες και τα δυνατά σημεία των ευρωπαϊκών αριστερών κομμάτων και να συζητηθούν οι στρατηγικές τους επιλογές για τους μελλοντικούς αγώνες. Αυτό δεν περιλαμβάνει μόνο την εμβάθυνση της αντίληψης των συγκεκριμένων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Αριστερά σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και τη συγκεκριμενοποίηση των αριστερών πολιτικών ως μέθοδο και ως διαδικασία, δηλαδή των πεδίων άσκησης πολιτικής που μπορούν να υπερασπιστούν αριστερές πλειοψηφίες: το κοινωνικό ζήτημα, την ειρήνη και τη δημοκρατία.

    Είκοσι ομιλητές μεταξύ τριάντα πέντε συμμετεχόντων προετοιμάστηκαν για να συνεισφέρουν στις συζητήσεις κατά τη διάρκεια οκτώ προγραμματισμένων συζητήσεων που κάλυψαν ζητήματα από την Αριστερά στη Νότια Ευρώπη και την άνοδο της ακροδεξιάς στην ευρωπαϊκή ήπειρο μέχρι συγκεκριμένες αριστερές πολιτικές προτάσεις για ένα νέο κοινωνικό, οικονομικό και οικολογικό μοντέλο και την εκλογική συμπεριφορά των σύγχρονων λαϊκών τάξεων.

    Εκτέθηκαν πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις και εξήχθησαν πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα τόσο από τους ομιλητές όσο και από τους συμμετέχοντες που θα θέλαμε να αναφέρουμε σύντομα σε αυτή την αναφορά, ενώ οι συμβολές των συμμετεχόντων μπορούν να βρεθούν συνημμένες στη δεξιά στήλη.

     

    Σύντομη παρουσίαση τοποθετήσεων

     

    Ο AntoinedeCabanes, συντονιστής του transform στο πρόγραμμα «Αναλύοντας την Ακροδεξιά» περιέγραψε την πολιτική κατάσταση στη Γαλλία δίνοντας έμφαση στην συνεχιζόμενη συρρίκνωση του πολιτικού χώρου των συντηρητικών. Ένα τριπολικό πολιτικό πλαίσιο φαίνεται ότι εγκαθιδρύεραι με την Αριστερά να κυριαρχείται από το λόγο του Ζαν-Λυκ Μελανσόν, το Κέντρο από το λόγο του Μακρόν και τη Δεξιά από το λόγο του Εθνικού Μετώπου.

    Ο WalterBaier πολιτικός συντονιστής του δικτύου μας έστρεψε την προσοχή μας στην παρατήρηση ότι η άνοδος της ακροδεξιάς είναι μια νέα μορφή της σύγχρονης αστικής ηγεμονίας. Ερχόμενος από την Αυστρία ο ίδιος, κατέστησε σαφές ότι η χώρα του χρειάζεται ένα καινούργιο κοκκινοπράσινο φεμινιστικό κόμμα που θα καλύψει τη θέση της αντιπολίτευσης στην τωρινή κυβέρνηση Κουρτς.

    Οι συζητήσεις για την ακροδεξιά, το δεξιό λαϊκισμό και την αριστερή στρατηγική που θα μπορούσε να την αντιμετωπίσει προσέγγισαν ακόμα και την ιστορική δημόσια αντιπαράθεση για τη στρατηγική «τάξη εναντίον τάξης» και πώς αυτή η ιδέα από το παρελθόν του κομμουνιστικού κινήματος αναγεννιέται από ορισμένες δυνάμεις της Αριστεράς.

    Για τον MarioCandeias, διευθυντή του Ινστιτούτου Κριτικών Κοινωνικών Αναλύσεων του Ιδρύματος «Ρόζα Λούξεμπουργκ», η ριζοσπαστική δεξιά εμφανίζεται σαν μια ταξική συμμαχία. Μια συμμαχία που οδηγείται από τον «εκφασισμό» ενός τμήματος της ελίτ.

    Στην Νότια Ευρώπη που το κοινωνικό κράτος δεν είχε ποτέ την ανάπτυξη που είχε στη Δυτική, η κατάσταση με την άκρα δεξιά είναι διαφορετική. Ο φόβος της ανασφάλειας δεν είναι τόσο μεγάλος στην Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία όσο είναι στη Γαλλία ή τη Γερμανία. Στον ευρωπαϊκό Νότο, με εξαίρεση την Ελλάδα, η σοσιαλδημοκρατία αντέχει ακόμα και η ακροδεξιά δεν έχει ισχυρή δυναμική, επεσήμανε ο Χάρης Γολέμης, επιστημονικός σύμβουλος του transform!

    Στη συζήτηση για τις κυβερνητικέ εμπειρίες στην Ελλάδα και την Πορτογαλλία, η Δανάη Κολτσίδα, ειδική σύμβουλο του γενικού γραμματέα του υπουργείου Εσωτερικών και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, περιέγραψε τη δομή της ελληνικής κυβέρνησης και το πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου είναι υποχρεωμένη να λειτουργεί. Η πραγματική εικόνα είναι ότι η Αριστερά είναι μειοψηφία σε όλες τις ευρωπαϊκές συνόδους. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και των Ανεξάρτητων Ελλήνων οικοδομήθηκε σε δύο πυλώνες: την αντιμνημονιακή και τη στρατηγική εναντίον της διαφθοράς. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αρνείται τα προβλήματα που προέκυψαν εντος του συνασπισμού αυτού, ξεκινώντας από τα προοδευτικά νομοσχέδια που ο ΣΥΡΙΖΑ εισήγαγε στο κοινοβούλιο μέχρι την πρόσφατη συμφωνία που λύνει το μακεδονικό ζήτημα. Το κρισιμότερο ερώτημα, ωστόσο, πρέπει να είναι το ζήτημα του κράτους. Πώς διαχειρίζεται η Αριστερά τη δημόσια διοίκηση και την απαραίτητη μεταβολή στη στάση των πολιτών προς τους δημοσίους υπαλλήλους. Επίσης, πώς η Αριστερά βλέπει τη σχέση μεταξύ κόμματος και κράτους.

    Η ελληνική κυβέρνηση λειτουργεί εντός ενός πολύ ασφυκτικού οικονομικού πλαισίου που επιβλήθηκε από τους ευρωπαϊκούς νεοφιλελεύθερους θεσμούς. Ωστόσο, κατάφερε να επιφέρει αλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης των φτωχότερων στρωμάτων της κοινωνίας. Θεσμοθέτησε την καθολική πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας. Έδωσε επιδότηση ενοικίου, επίδομα θέρμανσης, κουπόνια για τις αγορές τροφίμων, ζεστά γεύματα στα σχολεία, ελεύθερη μετακίνηση στους άνεργους κτλ. Ο λόγος για τον οποίον υπάρχει η εντύπωση ότι δεν έχει αλλάξει κάτι, είναι γιατί η μεσαία τάξη, που είχε προλεταριοποιηθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης, δεν είδε βελτίωση στις συνθήκες διαβίωσης και το φορολογικό σύστημα επηρέασε κυρίως αυτούς.

    Η Θεοδώρα Κοτσακά, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο «Νίκος Πουλαντζάς» στην Αθήνα, που συμμετείχε στη συζήτηση «Οικοδομώντας μπλοκ για αριστερές πολιτικέ στην Ευρώπη: Ένας οικονομικός, οικολογικός και κοινωνικός μετασχηματισμός» προσπάθησε να παρουσιάσει μια εργαλειοθήκη την οποία η Αριστερά μπορεί να χρησιμοποιήσει σαν τμήμα των πολιτικών της προτάσεων για τα Κοινά Αγαθά. Υπάρχει μια πραγματική, ευρεία, πολιτική συναίνεση για τα Κοινά και αυτό που απαιτείται είναι μια πολιτική δύναμη που θα δημιουργήσει το θεσμικό και νομικό πλαίσιο που θα χρησιμοποιηθεί ως παράθυρο.

    Ο Γιώργος Χονδρός από το τμήμα ευρωπαϊκών σχέσεων του ΣΥΡΙΖΑ παρουσίασε τη δουλειά του κόμματους και της κυβέρνησης για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία. Επεσήμανε τη συμμετοχική διαδικασία λήψης αποφάσεων και τη συνεισφορά αυτού του τομέα στην αποκατάσταση των εργασιακών δικαιωμάτων στην Ελλάδα.

    Η συζήτηση με θέμα «Ειρήνη, εμπορική πολιτική και πολιτική ασφαλείας» ένωσε δύο ανθρώπους με διαφορετικά υπόβαθρα, τη LuciaBarcena, μια νεαρή ακτιβίστρια μέλος της συνομοσπονδίας οικολογικών οργανώσεων «EcologistasenAcción» και τον ErhardCrome, σύμβουλο για την Ειρήνη και την Πολιτική Ασφαλείας στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Αναλύσεων του Ιδρύματος «Ρόζα Λούξεμπουργκ». Η ΕΕ έχει ήδη ανακοινώσει εννιά καινούργιες εμπορικές συμφωνίες που αποκαλύπτουν την έμφαση στο υπάρχον νομικό πλαίσιο στις αντίστοιχες χώρες. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι να βρεθούν οι ρυθμίσεις εκείνες που αποτελούν εμπόδιο για το εμπόριο σε κάθε χώρα. Οι εταιρίες κινούνται προς ένα πλαίσιο στο οποίο θα έχουν λόγο στο περιεχόμενο των νόμων. Όπως επεσήμανε ο ErhardCrome, ο νεοφιλελευθερισμός δεν χρειάζεται το κράτος, αλλά μόνο το κράτων των ΗΠΑ και των Βρυξελλών.

    Το σεμινάριο ολοκληρώθηκε με τις συμβολές των YannLeLann, διευθυντή του EspacesMarx στο Παρίσι και PabloLivigni, ερευνητή. Αμφότεροι παρουσίασαν τη συλλογική δουλειά του ινστιτούτου στις πολιτικές επιπτώσεις της αναδιάταξης της ταξικής δομής σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους με την αφήγηση της «ευθύνης των λαϊκών τάξεων» για την άνοδο της ακροδεξιάς. Οι λαϊκές τάξεις δεν μετακινούνται προς αυτή. Είναι πολωμένες και γι’ αυτό θα πρέπει να αποφεύγουμε το είδος των ηθικών εκβιασμών που εκφράζουν οι φιλελεύθεροι που αντιλαμβάνονται τους λαούς είτε ως ευρωπαίους και νεοφιλελεύθερους ή αντι-νεοφιλελεύθερους και εθνικιστές. Οι δυνάμεις της Αριστεράς θα πρέπει να αποφύγουν τη σύνδεση των ευρωπαϊκών εγχειρημάτων με την πραγματική δομή της ΕΕ.

    Σύμφωνα με την άποψή τους, η Αριστερά προσπαθεί να ξανακερδίσει τους εργάτες, που είναι τμήμα των λαϊκών τάξεων, οι οποίοι έχουν μετακινηθεί προς την ακροδεξιά. Με πολιτικούς και στρατηγικούς όρους, αυτό είναι αδύνατο τώρα, το σχέδιο αυτό πρόκειται να αποτύχει. Η διαπίστωση ότι δεν υπάρχει μετακίνηση ψηφοφόρων από την ακροδεξιά προς την άκρα αριστερά, δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να αντιπαλέψουμε την ακροδεξιά. Σημαίνει ότι για την ώρα, δεν μπορούμε να πείσουμε τους ψηφοφόρους να επιστρέψουν. Τα συμπεράσματα του ινστιτούτου EspaceMarx επικεντρώνονται στους ανθρώπους που η Αριστερά επηρεάζει: τη νεολαία και τους νέους ψηφοφόρους που ήταν μεταξύ 18-25 χρονών το 2008, όταν ξέσπασε η κρίση, οι οποίοι έχουν υψηλές κοινωνικές απαιτήσεις και θα ανανεώσουν επίσης την εκλογική μας βάση. Επιπλέον, θα πρέπει να εργαστούμε προς το «αριστερό χέρι του κράτους» (βλέπε την ανάλυση του Πιέρ Μπουρντιέ), που περιλαμβάνει τους τομείς που οδεύουν τα επόμενα δέκα χρόνια προς ιδιωτικοποίηση, τις φυλετικοποιημένες εθνικές μειονότητες και τους μετανάστες ή τους πολίτες με μεταναστευτικό υπόβαθρο. Η συζήτηση και ο διάλογος στο τέλος στο τέλος των παρουσιάσεων κατέληξε στην απόφαση του transform! να δημιουργήσει μια ομάδα εργασίας για να αναλύσει την εκλογική συμπεριφορά των λαϊκών τάξεων ανά χώρα και/η ανά περιφέρεια.

    Οι συμβολές των ομιλητών μπορούν να βρεθούν στην ιστοσελίδα μας, αλλά έχουν επίσης βιντεοσκοπηθεί και τα βίντεο θα ανέβουν στο διαδίκτυο τους επόμενους μήνες.


Related articles