• Η γαλλική σκακιέρα

  • 11 Feb 19 Posted under: Γαλλία , Εκλογές , Ευρωπαϊκή Ένωση , Aριστερά
  • Ανάλυση από την οργάνωση μέλος μας, EspacesMarx, του ταραγμένου πολιτικού τοπίου στη Γαλλία πριν από τις ευρωεκλογές

    Η τρέχουσα ισορροπία δυνάμεων στη Γαλλία προκαλεί ανησυχία

    Η Αριστερά στο σύνολό της θα πάρει περίπου το ένα τρίτο των ψήφων στις εDetailυρωεκλογές. Αυτό το αναµενόµενο χαμηλό αποτέλεσμα δείχνει την ιστορική της αδυναμία. Οι προβλέψεις για τα ποσοστά που θα λάβουν οι αριστερές δυνάμεις έχουν ως εξής: Πράσινοι 6-8%, ΚΚ Γαλλίας 1-2%, Générations 2-4% , Σοσιαλιστικό Κόμμα 4-6%, και Ανυπότακτη Γαλλία 8-11%.

    Στη μια πλευρά υπάρχει η παραδοσιακή συνιστώσα της σοσιαλδημοκρατίας (το Σοσιαλιστικό Κόμμα και το Generations), στην οποία μπορούμε να προσθέσουμε τους Πράσινους με τις συγκεκριμένες προτεραιότητές τους: το φεντεραλισμό και την οικολογία. Πάντως, η πολιτική τους οπτική και οι εν γένει πολιτικές τους δεν είναι διαφορετικές από αυτές των υπολοίπων δυνάμεων αυτής της πλευράς. Η σοσιαλδημοκρατία εξακολουθεί να είναι πεισμένη ότι η τροποποίηση των καθαυτό ευρωπαϊκών συνθηκών δεν είναι βαρύνουσας σημασίας για την πολιτική αλλαγή στην Ευρώπη, υποστηρίζει όμως ότι ορισμένες διατάξεις αυτών των συνθηκών θα μπορούσαν να ανανεωθούν.

    Στην άλλη πλευρά, η Ανυπότακτη Γαλλία θέτει στον πυρήνα του προγράμματός της τη διαπραγμάτευση των ευρωπαϊκών συνθηκών ως προϋπόθεση της πολιτικής αλλαγής. Η πολιτική της στάση είναι η πλέον ευρωσκεπτικιστική στην αριστερή πλευρά του πολιτικού φάσματος στη Γαλλία, αλλά αναγνωρίζει την ευρωπαϊκή κλίμακα ως το αναγκαίο πεδίο  δράσης. Θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε τη θέση της ως εξής: «Δεν είμαστε εναντίον της Ευρώπης, είμαστε κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

    Μεταξύ των δύο πόλων, το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα αρνείται να επιλέξει ανάμεσα στην αλλαγής των συνθηκών και στη δράση εντός του πλαισίου τους. Το κόμμα πιστεύει ότι υπάρχουν δυνατότητες και στα δύο σενάρια και ότι οι πολιτικές για δράση που προτείνει ισχύουν και στα δύο μέτωπα.

    Οι περισσότεροι πολιτικοί σχηματισμοί άργησαν να ανακοινώσουν τη σύνθεση του ψηφοδελτίου και του προγράμματος τους, επιτείνοντας τη σύγχυση και τη διαίρεση. Επιπλέον, αν και ορισμένα πολιτικά ζητήματα που παραδοσιακά συνδέονται με την Αριστερά (κοινωνική δικαιοσύνη, αύξηση του κατώτατου μισθού και της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, αύξηση των χαμηλών συντάξεων ...) κυριαρχούν στον πολιτικό διάλογο στη Γαλλία- ιδίως μετά την άνοδο του κινήματος των Κίτρινων Γιλέκων-η Αριστερά δεν φαίνεται να επωφελείται από αυτό.

    Είναι αξιοσημείωτο ότι το Générations και το ΚΚΓ συζητούν το ενδεχόμενο μιας συμμαχίας μεταξύ τους. Εάν συγχωνεύονταν σε ένα ψηφοδέλτιο θα μπορούσαν να φτάσουν το όριο του 5%, που απαιτείται βάσει του εκλογικού νόμου προκειμένου ένα κόμμα να εκλέξει εκπροσώπους στην ευρωβουλή.

    Η Ακροδεξιά (ο Εθνικός Συναγερμός και το «Σήκω Γαλλία») πιστώνεται το 29% της πρόθεσης ψήφου. Η επίδρασή της στον πολιτικό διάλογο είναι συνήθως εύκολο να εντοπιστεί, ειδικά όσον αφορά τη μετανάστευση, την ασφάλεια και την τρομοκρατία. Από την πλευρά του, το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων έχει επιβάλει ένα νέο αφήγημα που ταλαντεύεται μεταξύ μιας στάσης κατά της φορολογίας και ενός κοινωνικού αιτήματος για κοινωνική δικαιοσύνη (αύξηση του κατώτατου μισθού, αύξηση της φορολογίας των υψηλών εισοδημάτων, ...). Το κίνημα αντλεί από μια μεγάλη κοινωνική βάση (από τη ριζοσπαστική Αριστερά έως την άκρα Δεξιά). Είναι επομένως δύσκολο να ταυτοποιηθεί, αλλά οι πολιτικές του διεκδικήσεις κατέχουν επί του παρόντος κεντρική θέση, έχοντας θέσει προσωρινά σε αναστολή ορισμένες από τις κύριες πολιτικές διεκδικήσεις της άκρας Δεξιάς στον πολιτικό διάλογο. Αυτό όμως συμβαίνει χωρίς να μειώνεται η δύναμη των ακροδεξιών. Αντιθέτως, κάποιοι υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε εκ των πραγμάτων να είναι χρήσιμο στον Εθνικό Συναγερμό, ο οποίος ωστόσο αντιτίθεται σήμερα ανοιχτά σε κάποιες από τις πολιτικές απαιτήσεις του κινήματος (π.χ. την αύξηση του κατώτατου μισθού).

    Οι κεντρώες πολιτικές δυνάμεις που αποτελούν το «φιλελεύθερο μπλοκ» που υποστηρίζει τον Μακρόν είναι οι εξής; Δημοκρατικό Κίνημα (MoDem), «Η Δημοκρατία Μπροστά» (La République En Marche), και Ένωση Δημοκρατών και Ανεξαρτήτων (UDI). Η δύναμη όλων αυτών φτάνει περίπου στο 25% της πρόθεσης ψήφου ή 22% αν το UDI συμμετάσχει στις εκλογές με δικό του ψηφοδέλτιο (το ποσοστό του οποίου αναμένεται να είναι 3%). Πρόκειται για μια σχετικά χαμηλή επίδοση σε σχέση με το 28% των πρώτων δημοσκοπήσεων του περασμένου έτους. Ωστόσο αυτό το μπλοκ θα επωφεληθεί από τη μαζική κινητοποίηση ψηφοφόρων υψηλού μορφωτικού και εισοδηματικού επιπέδου. Πράγματι, το ποσοστό αποχής αυτών των ψηφοφόρων από τις ευρωεκλογές είναι παραδοσιακά μικρότερο από τον μέσο όρο.

    Η παραδοσιακή συντηρητική δύναμη -Οι Ρεπουμπλικανοί (LesRépublicains) - παραμένει στάσιμη μεταξύ 10% και 12%, ανίκανη να ανακάμψει από την ήττα στις προεδρικές εκλογές.

    Η πολιτική του κινήματος των Κίτρινων Γιλέκων

    Η έκρηξη του κοινωνικού κινήματος που εξελίσσεται τη στιγμή αυτή στη Γαλλία έχει οδηγήσει στην  υπέρβαση του συνήθους πολιτικού διαλόγου. Εξ αιτίας των συνεχιζόμενων κινητοποιήσεων των Κίτρινων Γιλέκων, αυτός ο διάλογος έχει εστιαστεί στο αίτημα για υψηλότερη αγοραστική δύναμη, καθώς και στα δημοκρατικά αιτήματα που αφορούν στη μεταρρύθμιση της θεσμικής πολιτικής δομής, και αντιμάχονται τον κυβερνητικό αυταρχισμό.

    Η Αριστερά χρησιμοποίησε αυτήν την ευκαιρία προκειμένου να παρουσιάσει τις προτάσεις της για κοινωνική δικαιοσύνη και θεσμική αλλαγή (η Ανυπότακτη Γαλλία μίλησε για την Έκτη Γαλλική Δημοκρατία, ενώ ενισχύθηκε το αίτημα για την εισαγωγή ενός αναλογικού εκλογικού συστήματος, ...), αλλά δεν φαίνεται να επωφελείται ιδιαίτερα από το κίνημα, το οποίο απροσδόκητα έθεσε στο επίκεντρο το ζήτημα των κοινωνικών ανισοτήτων.

    Οι συντηρητικοί υιοθετούν μια στάση κατά της φορολογίας, με την ελπίδα να πείσουν τις λαϊκές τάξεις ότι η μείωση των φόρων θα αυξήσει την αγοραστική τους δύναμη. Όμως, ούτε αυτοί φαίνεται να επωφελούνται από το κίνημα. Πράγματι, το επίπεδο της φορολογίας έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση, και αυτό οφείλεται καταρχάς στο γεγονός ότι θεωρείται άδικο. Και πράγματι, η κυβέρνηση ξεκίνησε τη θητεία της μειώνοντας τη φορολογία στη μεγάλη περιουσία. Οι συντηρητικοί όμως δεν πιστεύουν στην ανάγκη μιας θεσμικής αλλαγής και παραμένουν αντάρτες της ίδιας της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας.

    Η Ακροδεξιά αυτοτοποθετείται στο σταυροδρόμι των δυο θέσεων. Ιστορικά και χάρη στο νεοφιλελεύθερο «παρελθόν» του, ο Εθνικός Συναγερμός αντιτάσσεται πάντα στους φόρους. Σήμερα οι ακροδεξιοί, έχοντας παραστήσει για λίγα χρόνια τους μοναδικούς υπερασπιστές των συμφερόντων των λαϊκών τάξεων, έμαθαν να μην αντιτάσσονται κατά μέτωπο στα κοινωνικά αιτήματα. Αν και παραμένουν αντίθετοι στην αύξηση του κατώτατου μισθού, ανακοινώνουν την υποστήριξή τους στο κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων, και προτείνουν μέτρα για τη βελτίωση της λαϊκής αγοραστικής δύναμης, από την αύξηση των συντάξεων μέχρι την αύξηση των χαμηλών μισθών. Υποστηρίζουν επίσης την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου, ζητώντας την εισαγωγή ενός αναλογικού συστήματος για τις βουλευτικές εκλογές (τις εκλογές για την Εθνοσυνέλευση).

    Η αυταρχική στροφή της κυβέρνησης διχάζει όλο το πολιτικό φάσμα. Μέσα σε λίγους μήνες περισσότεροι από 2000 άνθρωποι έχουν τεθεί υπό κράτηση από την αστυνομία, ορισμένες φορές με πολύ αόριστες κατηγορίες. Περισσότεροι από 1500 τραυματίστηκαν εξαιτίας της αστυνομικής βίας, συμπεριλαμβανομένων 200 σοβαρά τραυματισμένων (μερικοί έχουν χάσει τα χέρια ή τα μάτια τους λόγω της χρήσης επιθετικών χειροβομβίδων και πυροβόλων όπλων τύπου LBD 40). Η κυβέρνηση κατέθεσε ένα νομοσχέδιο «κατά των ταραχοποιών» που αν ψηφιζόταν θα της επέτρεπε να απαγορεύει τις διαδηλώσεις «που θα μπορούσαν να συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια τάξη».

    Το νομοσχέδιο αυτό θεωρείται από την Αριστερά και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως μια οπισθοδρομική επίθεση στις πολιτικές ελευθερίες, και καταψηφίστηκε από όλες τις κοινοβουλευτικές ομάδες. Η Ακροδεξιά τήρησε την ίδια στάση. Ακόμη και ορισμένα (50) από τα μέλη του πολιτικού σχηματισμού του Μακρόν απείχαν κατά την πρώτη συνεδρίαση για την ψήφιση του νόμου. Στο ίδιο πλαίσιο της βίαιης καταστολής διατάχθηκε από τον πρωθυπουργό επιδρομή στην εφημερίδα Mediapart, μετά από αποκαλύψεις των δημοσιογράφων της για την υπόθεση Μπεναλά.

    Η απουσία ευρωπαϊκής πολιτικής

    Η έλλειψη δημοφιλίας της ευρωπαϊκής πολιτικής δεν χρειάζεται αποδείξεις στη Γαλλία. Οι ευρωεκλογές καταρρίπτουν κάθε φορά το ρεκόρ της χαμηλότερης εκλογικής συμμετοχής. Υψηλότερη συμμετοχή παρατηρείται συνήθως από την πλευρά των περισσότερο φιλοευρωπαϊστών ψηφοφόρων, μια στάση που συχνά συσχετίζεται με το ανώτερο και περισσότερο προσοντούχο τμήμα της κοινωνικής ιεραρχίας. Αντίθετα παρατηρείται υψηλή συμμετοχή του πλέον ευρωσκεπτικιστικού τμήματος του πολιτικού φάσματος που εκπροσωπείται συνήθως από την άκρα Δεξιά, η οποία  στο παρελθόν πέτυχε στις ευρωεκλογές μερικά από τα καλύτερα αποτελέσματά της. Το συγκεκριμένο πλαίσιο δεν θα ωφελήσει την Αριστερά και οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Μακρόν και η Λεπέν αναμένεται να είναι οι νικητές αυτών των ευρωεκλογών. Οι Πράσινοι αναμένεται επίσης να έχουν καλά αποτελέσματα, κυρίως επειδή η οικολογία θεωρείται ένα διακρατικό ζήτημα.

    Γενικώς οι ευρωεκλογές απουσιάζουν από την πολιτική συζήτηση στη Γαλλία. Τον τελευταίο καιρό, το μόνο αξιοσημείωτο γεγονός που προκάλεσε προς στιγμήν κάποια συζήτηση ήταν η ανακοίνωση από κάποιους δρώντες των Κίτρινων Γιλέκων της πρόθεσής τους να συμμετάσχουν στις ευρωεκλογές υπό την ομπρέλα ενός «ψηφοδελτίου πολιτών».

    Σε σχέση με τα ευρωπαϊκές πολιτικές ομάδες στις οποίες ανήκουν τα γαλλικά κόμματα, το Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας είναι μέλος του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς και ελπίζει να εκλέξει έναν εκπρόσωπό του που θα ενταχθεί στην ευρωομάδα GUE / NGL.

    Οι Πράσινοι είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος.

    Το Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι μέλος του Κόμματος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών.

    Μέχρι σήμερα παραμένει μυστήριο σε ποια ευρωομάδα θα ενταχθούν οι ευρωβουλευτές του Génération.s, αν και δεν είναι ακόμα σίγουρο ότι αυτό το κόμμα θα εκπροσωπηθεί στην ευρωβουλή, καθώς μόνο μία δημοσκόπηση του δίνει ποσοστό πάνω από το απαιτούμενο όριο του 5%.

    Η Ανυπότακτη Γαλλία βρίσκεται σε σύγκρουση με το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς, αν και δείχνει να επιδιώκει την αποκλιμάκωση. Πιστεύεται ότι ο στόχος της ήταν να δημιουργήσει μια ευρωομάδα διαφορετική από την GUE / NGL, αλλά λόγω της αποτυχία της να το πράξει (εξ αιτίας της αντίθετης θέσης των Ποδέμος, του Bloco και άλλων εταίρων της), θα μπορούσε εν τέλει να ενταχθεί σ’ αυτήν.

     


Related articles