• Ένας διπλός αγώνας της κυπριακής Αριστεράς

  • Γιάννος Κατσουρίδης | 11 Feb 19 | Posted under: Κύπρος , Εκλογές , Aριστερά
  • Ανάλυση της οργάνωσης-παρατηρητή του δικτύου μας, «Ινστιτούτο Ερευνών Προμηθέας» για την πολιτική κατάσταση στην Κύπρο, την κυπριακή Αριστερά και τις ευρωεκλογές.

    Την Κυριακή, οι ευρωπαίοι πολίτες πηγαίνουν στις κάλπες για ένατη φορά προκειμένου να εκλέξουν τους εκπροσώπους τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Για την Κύπρο είναι η τέταρτη φορά. Το πολιτικό σκηνικό είναι ακόμα ρευστό και αυτό οφείλεται σε δύο παράγοντες. Πρώτον, στο γεγονός ότι οι κομματικές αντιστοιχήσεις ξεθωριάζουν με μεγάλη ταχύτητα τα τελευταία χρόνια, με τις νεώτερες γενιές να μην αισθάνονται υποχρεωμένες να ακολουθήσουν τις επιλογές των διαφόρων πολιτικών οικογενειών. Η Κύπρος βρίσκεται σε μια διαδικασία αποστοίχισης εδώ και πολλά χρόνια (π.χ. η αποχή αυξάνεται διαρκώς), αλλά χωρίς ακόμα να έχει υπάρξει κάποια αναστοίχιση, εκτός από την περίπτωση του ακροδεξιού ΕΛΑΜ. Δεύτερον, επειδή οι ευρωεκλογές ουδέποτε ενδιέφεραν τους κύπριους ψηφοφόρους.

    Τα ποσοστά των βασικών κομμάτων στις τελευταίες εκλογές για το εθνικό κοινοβούλιο, το Μάιο 2016, ήταν τα εξής: ο δεξιός Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗΣΥ), 30,69%∙ το αριστερό Προοδευτικό Κόμμα του Εργαζόμενου Λαού (ΑΚΕΛ), 25,67% το κεντροδεξιό Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗΚΟ), 14,49% η σοσιαλδημοκρατική ΕΔΕΚ, 6,18% η κεντρώα Συμμαχία Πολιτών, 6,01% το δεξιό, εθνικιστικό Κίνημα Αλληλεγγύης, 5,24% το Πράσινο Κόμμα, 4,82% και το ακροδεξιό ΕΛΑΜ, 3, 71%. Από τα αποτελέσματα αυτά φαίνεται ότι η ισορροπία δυνάμεων κλίνει σαφώς προς την κεντροδεξιά.  

    Αν και η Κεντροδεξιά-ως μπλοκ-ήταν πάντοτε ο κυρίαρχος δρων στην πολιτική σκηνή της Κύπρου, η σημερινή κατάσταση, όπως φαίνεται και από τα προαναφερθέντα εκλογικά αποτελέσματα, δείχνει μια μετακίνηση του ιδεολογικού κέντρου-βάρους του κυπριακού κομματικού συστήματος: η Κεντροδεξιά και η άκρα Δεξιά, μαζί, αυξήθηκαν από 51% σε περίπου 60%. Το ΑΚΕΛ-το μόνο κόμμα της Αριστεράς στην Κύπρο-έχει χάσει ένα σημαντικό μέρος της εκλογικής του δύναμης από το 2011 (περίπου το 30%), πληρώνοντας τόσο τα κυβερνητικά λάθη του, όσο και την οξεία πολεμική εναντίον του από όλα τα άλλα κόμματα και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

    Όπως ανέφερα ήδη, οι ευρωεκλογές ουδέποτε ήταν σημαντικές στην Κύπρο. Το κυπριακό κομματικό σύστημα δεν ήταν ποτέ πολωμένο στο ζήτημα της Ευρώπης, ιδιαίτερα μετά από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, με όλα τα κόμματα να υποστηρίζουν τη συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ και την ευρωζώνη. Η σημασία του αυξήθηκε μετά το πακέτο «σωτηρίας», με την πλειοψηφία των κομμάτων, ιδιαίτερα των αριστερών, να ασκούν κριτική σε κάποια θέματα. Όμως, από το 2016 ο διάλογος για την ΕΕ ήρθε πάλι σε δεύτερη μοίρα. Εν όψει των επικείμενων ευρωεκλογών το μόνο κόμμα που εξέτασε, με κριτικό τρόπο, σημαντικά θέματα που αφορούν την ΕΕ (τον χαρακτήρα της, τον τρόπο λειτουργίας της, αλλά και την άνοδο της ξενοφοβίας και της άκρας Δεξιάς στις χώρες-μέλη, κλπ) ήταν το ΑΚΕΛ, ζητώντας από τους ψηφοφόρους να το εμπιστευτούν και να παλέψουν μαζί του και με τις άλλες αριστερές δυνάμεις της Ευρώπης για να αλλάξει η σημερινή κατάσταση πραγμάτων στην ΕΕ η οποία ευνοεί σαφώς το κεφάλαιο απέναντι στις δυνάμεις της εργασίας. Όλα τα άλλα κόμματα συνήθως τονίζουν τη σημασία που έχει για την Κύπρο να είναι μέλος της ΕΕ, ενώ τα κυρίαρχα κεντροδεξιά κόμματα είναι επιπλέον υπέρ των σημερινών πολιτικών της ΕΕ. Όμως, η κύρια ανησυχία όλων των κομμάτων είναι το ενδεχόμενο μεγάλης αύξησης της αποχής, σε συνέχεια του αντίστοιχου τεράστιου ποσοστού στις προηγούμενες ευρωεκλογές, που έφτασε το 60%.

    Οι πολιτικές συζητήσεις αφορούσαν κυρίως τέσσερα θέματα κυρίως εθνικού ενδιαφέροντος. Πρώτον, την τεράστια κρίση νομιμοποίησης του πολιτικού συστήματος στο σύνολό του. Αυτή η κρίση οξύνθηκε από τα πολλά πολιτικά και οικονομικά σκάνδαλα που ήρθαν στη επιφάνεια τα τελευταία χρόνια, και την ανικανότητα των πολιτικών κομμάτων και των κυβερνήσεων να προστατεύσουν το λαό από την οικονομική κρίση. Αυτό, με τη σειρά του, οδήγησε στη διάχυτη αντίληψη ότι όλοι οι πολιτικοί είναι διεφθαρμένοι και όλα τα κόμματα εξίσου ανίκανα να βοηθήσουν τους πολίτες. Έτσι, η διχοτόμηση σ’ αυτό το θέμα δεν ήταν μεταξύ των διαφόρων κομμάτων, αλλά μεταξύ των κομμάτων και των πολιτών. Δεύτερον, η κατάσταση της οικονομίας με τις επιπτώσεις της «διάσωσης» του 2013 να παραμένουν στο κέντρο των συζητήσεων. Εδώ η διαχωριστική γραμμή είναι μεταξύ της δεξιάς κυβέρνησης και της Αριστεράς για θέματα όπως ο ρόλος του κράτους στην οικονομία, οι ιδιωτικοποιήσεις, το κράτος πρόνοιας, οι προοπτικές ανάπτυξης και για ποιοι θα ωφεληθούν από αυτήν, κ.λπ. Τρίτον, το πάντοτε παρόν κυπριακό πρόβλημα. Αν και όχι πια η μόνη εστίαση των πολιτικών εκστρατειών, συνεχίζει να απασχολεί τα πρωτοσέλιδα. Εδώ η διαχωριστική γραμμή είναι πιο σύνθετη, αν και υπό μια γενικότερη έννοια αυτούς που υποστηρίζουν μια ομοσπονδιακή λύση μπορεί κανείς να τους βρει κυρίως στην Αριστερά και σε ορισμένες φιλελεύθερες κεντροδεξιές πολιτικές δυνάμεις. Στο πλαίσιο του κυπριακού προβλήματος υπάρχει μια αναβίωση του εθνικισμού, με την Αριστερά (το ΑΚΕΛ) να είναι η πιο δυναμική ομάδα που αρνείται τη συνέχιση του σημερινού διχοτομικού statusquo. Τέταρτον, τα πολλά άλυτα θέματα εσωτερικής διαχείρισης, με σημαντικότερα εξ αυτών την εγκαθίδρυση ενός εθνικού συστήματος υγείας, τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος μετά τις κατηγορίες για νεποτισμό και για την ευνοϊκή στάση τους έναντι των τραπεζών, και των διαδικασιών για την απόκτηση χρυσής βίζας από πολίτες τρίτων χωρών. Σ’ αυτά τα θέματα η Αριστερά αγωνίζεται ενάντια στα περισσότερα κόμματα και ιδιαίτερα στην δεξιά κυβέρνηση, με στόχο την ανεύρεση λύσεων υπέρ της πλειοψηφίας του λαού και ειδικότερα της εργατικής τάξης.

    Σ’ αυτές τις εκλογές, σε αντίθεση με άλλες χώρες, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι στην Κύπρο μόνο ένα μόνο αριστερό κόμμα μετέχει παίρνει μέρος στις εκλογές, το ΑΚΕΛ. Προς το παρόν, δεν υπάρχει κάποια άλλη αριστερή πολιτική δύναμη που να έχει δείξει ενδιαφέρον να πάρει μέρος στις εκλογές. Το ΑΚΕΛ μετέχει στις εκλογές με τη λίστα ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις αυτό το σχήμα εγκαινιάστηκε το 1991, και έκτοτε παραμένει επιτρέποντας στο κόμμα να συνεργάζεται με δυνάμεις και πολιτικά πρόσωπα πέραν της Αριστεράς που συμφωνούν με τις σημαντικότερες πολιτικές της Αριστεράς. Επιπλέον, καιγιαπρώτηφορά, τοΑΚΕΛέχεισυμπεριλάβειστηλίστατουένανΤουρκοκύπριο. Το ΑΚΕΛ είναι ενεργό μέλος της GUE/NGL και παρατηρητής του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς.

    Με βάση τα ανωτέρω, το ΑΚΕΛ διακήρυξε ότι οι εκλογές της Κυριακής δεν αφορούν μόνο τον συσχετισμό δυνάμεων στην ΕΕ αλλά και στην Κύπρο, και συνεπώς ότι έχει μεγάλη σημασία η Αριστερά να βγει από αυτές ισχυρότερη από πριν.


Related articles